Yaşar Üniversiteti (İzmir)

Yaşar Universitetini siyahıya salan tələbə çox vaxt əvvəl İstanbul vəqf universitetlərinə baxıb sonra İzmirə dönür. Suallar başqadır. Tibb var? Yox. Üç kampus? Xeyr — tək yerləşkə. Minlərlə xarici tələbə? Xeyr — bir neçə yüz. Bəs niyə baxılır? Çünki proqramların böyük hissəsi ingiliscədir, kampus Bornovada şəhərin içindədir və təhsil haqqı İstanbuldakı səhiyyə universitetlərinin altında, birrəqəmli min dollar zolağında qalır.

Universitet 2001-ci ildə Səlcuq Yaşar İdman və Təhsil Vəqfi tərəfindən qurulub, 2002–2003-də tələbə qəbul edib. İyirmi beşillik çıxışlarda təxminən səkkiz min dörd yüz tələbə, iyirmi bir mindən çox məzun və qırx doqquz ölkədən dörd yüzü bir qədər keçən xarici tələbə keçir. Ümumi sayı on minə yaxın yazan mənbələr də var; müraciət ilində universitetin öz səhifəsi əsas götürülməlidir. Bura dəhlizin yarısı xarici olan kampus deyil. Beynəlxalq qrup seyrək, sinif daha kiçik qalır. Vətəndaşlıq siyahılarında İran, Rusiya, Qazaxıstan, Almaniya, Azərbaycan və Bolqarıstan tez görünür. Bu, İstanbula ingiliscə tibb dəhlizindən fərqli profildir.

Kampus tək parçadır: Səlcuq Yaşar Kampusu, Universitet küçəsi 37–39, Ağaçlı Yol, Bornova. İzmirin şərqində, Ege Universiteti xəttinə yaxın, tramvayın önündən keçdiyi yerləşkədir. Üç rayon arasında gündəlik savrulma yoxdur. Səhər dərs, günorta yeməkxana, axşam studiya eyni sahədə bitir. Universitetin öz yataqxanası var. 2026–2027 tarifində iki nəfərlik otaq ildə 272 500 TL üstəgəl depozit, üç nəfərlik 236 000 TL, səhər yeməyi daxildir. Bornova və Kazımdirikdə ev də tutulur. Yaşayış xərci İstanbuldan aşağıdır; ailə büdcəsini dəyişən əsas fərq budur.

Təhsil dili satış cümləsidir. Mühəndislik ingiliscə gedir: elektrik-elektronika, sənaye, maşın, inşaat, proqram və enerji sistemləri. Biznes, iqtisadiyyat, beynəlxalq ticarət və maliyyə, logistika, beynəlxalq münasibətlər, psixologiya, ingilis dili və ədəbiyyatı, yeni media, ictimaiyyətlə əlaqələr, vizual kommunikasiya, radio-televiziya-kino, interyer memarlığı və memarlıq ingiliscədir. Kənd təsərrüfatı iqtisadiyyatı və kənd təsərrüfatı maşınları da eyni xəttədir. İstisna aydındır. Hüquq, musiqi, sənaye dizaynı, cizgi film və animasiya otuz faiz ingilis, yetmiş faiz türk dilində gedir. Qastronomiya türkcədir. “Hər şey ingiliscədir” cümləsi buna görə yanlışdır; studiya və hüquq auditoriyasında türkcə payı yüksəkdir. Dil çatmasa hazırlıq ili ayrıca ödənilir. Beynəlxalq tarifdə hazırlıq da bakalavr kimi ildə səkkiz min dollardır.

Rəsmi beynəlxalq haqq sadədir. Bakalavr və tətbiqi elmlər ildə səkkiz min dollar, peşə kollecı dörd min, magistratura proqramın hamısı yeddi min iki yüz, doktorantura proqramın hamısı on altı min dollardır. Qəbulda min dollar qaytarılmayan yerləşdirmə haqqı alınır. Agent cədvəli ilə rəsmi cədvəl burada çox sətirdə üst-üstə düşür; yenə də bağlayıcı qəbul məktubudur. Tibb və diş olmadığı üçün iyirmi beş min dollarlıq səhiyyə hesabı bu kampusda yoxdur. Ailə büdcəsi dörd il bakalavr üstəgəl ehtimal olunan hazırlıq üstəgəl İzmir kirayəsi üzərindən qurulur.

Yaşar tibb universiteti deyil. Bunu əvvəldən yazmaq lazımdır. Ağırlıq mühəndislik, memarlıq, kommunikasiya, biznes, dizayn və kənd təsərrüfatı texnologiyalarındadır. Erasmus və mübadilə şəbəkəsi aktivdir. Qərar sualı belədir: tələbə İzmirdə ingiliscə mühəndislik və ya sosial elm istəyir, yoxsa İstanbulda ingiliscə tibb? İkinci cavabdırsa bu qapı yanlışdır. Birinci cavabdırsa tək kampus, sabit bakalavr haqqı və Bornova ünvanı rasional siyahıdır. Qeydiyyatdan əvvəl üç sənəd bəs edir: həmin ilin beynəlxalq haqq səhifəsi, qəbul məktubundakı ön ödəniş sətri, yerləşkə ünvanı və yataqxana kontingenti.