Altınbaş Üniversiteti (İstanbul)

Altınbaş Universitetini qısa siyahıya salan tələbə çox vaxt eyni üç sualla başlayır. Kampus həqiqətən İstanbulun içindədir, yoxsa şəhər adı uzaq bir rayonu gizlədir? Elan olunan təhsil haqqı yekun rəqəmdir, yoxsa depozit və endirimdən sonra başqa məbləğə çevrilir? Diplom tələbə evinə qayıdanda işə yarayır? Universitet bu üç sualın kəsişməsində dayandığı üçün axtarışlarda tez-tez çıxır. 2008-ci ildə İstanbul Kemerburgaz adı ilə qurulub, 2017-ci ildə indiki adını alıb. Vəqf universitetidir. On fakültə, magistratura-doktorantura institutu və kolleclər önlisansdan bakalavr, magistratura və doktoranturaya qədər xətti birlikdə aparır. Rəsmi beynəlxalq səhifədə tələbə sayı on mindən bir qədər çox, məzun sayı on altı mindən artıq, proqram sayı yüz otuzu keçir. Rəqəmlər hər il yenilənir; müraciət vaxtı universitetin öz statistika səhifəsinə yenidən baxmaq lazımdır.

Əsas fərq beynəlxalq tələbə payındadır. Universitet altı mindən çox xarici tələbə və yüz beşdən artıq vətəndaşlıq bildirir. Ali Təhsil Şurasının 2024-cü il monitorinq hesabatında xarici tələbə payı təxminən 48,5 faizlə Türkiyədə birinci yerdədir. Kampusda bir neçə nəfərlik xarici kvota yoxdur. Dəhliz, laboratoriya qrupu və yataqxana otağı əvvəldən qarışıqdır. Sosial baxımdan bu üstünlükdür. Klinik illərdə xəstə türkcə danışdığı üçün eyni fakt problemə də çevrilə bilər. Universitet “ən çox tələbə göndərən on ölkə” cədvəli dərc etmir. Sahə mənzərəsi isə aydındır. Yaxın Şərq, Şimali Afrika, Körfəz və Orta Asiyadan gələn tələbə ingiliscə tibb, stomatologiya və mühəndislik axtarır. İraq, Misir, İordaniya, Liviya, Fələstin, Yəmən və Sudan xətti diplomun tanınması sualı ilə birlikdə danışılır. Afrika və Cənubi Asiyadan gələn tələbə eyni dəhlizdə görünür. Nəticə sadədir. İngiliscə qrupda sinif yoldaşlarının çoxu xaricdəndir, türkcə öz-özünə gəlmir. Stomatologiya və tibbdə ikinci ildən xəstə başında türkcə lazımdır. Proqramın ingiliscə olması xəstəxananın ingiliscə olduğu demək deyil.

Altınbaş tək parça kampus deyil. Üç yerləşkə, üç rayon, üç nəqliyyat xətti var. Bunu görmədən qeydiyyat olan tələbə ilk ayı yolda keçirir. Mahmutbəy Texnologiya Yerləşkəsi Bağcılardadır. Mühəndislik, laboratoriyalar, peşə kollecı və xarici dillər bölməsi buradadır. Universitetin öz yataqxanası da bu yerləşkədədir. Metro yaxındır, amma ətraf sənaye və yaşayış qarışığıdır. Gayrəttəpə Sosial Elmlər Yerləşkəsi Böyükdərə prospektindədir. Hüquq, biznes, iqtisadiyyat, dizayn və sosial elmlər Levent–Şişli iş oxunun yanında toplanır. Bakırköy Səhiyyə Yerləşkəsi İncirli küçəsindədir. Tibb, stomatologiya, əczaçılıq və səhiyyə kollecləri, diş xəstəxanası və klinik təcrübə buradadır. Səhiyyə tələbəsi üçün əsl kampus burasıdır. İş qaydası belədir: tibb, stomatologiya və ya əczaçılıq seçirsinizsə, ev və ya yataqxana Bakırköy xəttində olmalıdır; mühəndislik üçün Mahmutbəy; hüquq və biznes üçün Gayrəttəpə. Hər həftə üç kampus arasında getmək plan yox, yorğunluqdur.

Xarici tələbənin Altınbaşı siyahıya salmasının başlıca səbəbi ingiliscə proqramlardır. Tibb ingiliscə oxudulur. Əczaçılıq ingiliscədir. Kompüter, elektrik-elektronika, sənaye və proqram mühəndisliyi ingiliscə gedir. Biznes, psixologiya, sosiologiya, beynəlxalq münasibətlər, ticarət və maliyyə də eyni xəttədir. Hüquqda Köln ilə birgə türk-alman proqramı var. Stomatologiya istisnadır: təxminən otuz faiz ingilis, yetmiş faiz türk dili. Tam ingiliscə diş axtaran tələbə yanlış qapını döyür. Tibb bacısı, mamaçılıq, qastronomiya və əksər səhiyyə önlisansları türkcə qalır. İngilis dili çatmasa, hazırlıq ili əlavə olunur. Evdə verilən bəzi dil imtahanları qəbul olunmaya bilər. Qəbul məktubundakı dil şərti bukletdəki ümumi cümlədən əvvəl gəlir.

Təhsil haqqı iki ayrı dünyaya bölünür. Tək orta rəqəm yoxdur. 2025–2026 beynəlxalq tarifdə ingiliscə tibb siyahıda iyirmi beş min dollardır; endirim və nağd basamaklar iyirmi iki min beş yüz və iyirmi bir min iki yüz əllidir. Stomatologiya siyahıda iyirmi iki min, tez-tez endirimdən sonra on doqquz min səkkiz yüz, nağd on səkkiz min yeddi yüzdür. Əczaçılıq on iki mindən on min iki yüz–on min səkkiz yüz zolağına enə bilər. Hüquq altı min beş yüz civarındadır. İngiliscə mühəndislik və bir çox bakalavr proqramı beş–altı minlik siyahıdan dörd–beş minə düşür. Səhiyyə önlisansları iki min beş yüz dollar civarındadır. Magistraturada ümumi proqram haqqı altı min dollar bandındadır; klinik diş magistraturası on altı min iki yüz, klinik psixologiya iyirmi beş mindir. Doktoranturada ümumi sahələr on minə yaxın, klinik diş və əczaçılıq iyirmi–iyirmi beş mindir. Səhiyyədən kənar xarici bakalavr tələbəsi çox il dörd–altı min dollarlıq zolaqda qalır. Tibb, stomatologiya və ya əczaçılıq tələbəni on–iyirmi beş minlik zolağa keçirir. Depozit ayrı sətirdir. Agent paketindəki rəqəm ilə universitetin həmin ilki rəsmi cədvəli həmişə eyni sətirdə durmur. Bağlayıcı olan qəbul məktubundakı illik haqq, endirim və ödəniş təqvimidir. Mahmutbəydə universitet yataqxanası var. Bakırköy və Gayrəttəpədə universitetin öz yataqxanası yoxdur.

Tibb altı ildir, ingiliscədir, Bakırköydədir. Vəqf universitetləri arasında haqq yuxarı zolağın altındadır. Klinik illərdə xəstə türkcə danışır. Xəstəxana əməkdaşlığı hər il eyni ünvanda qalmaya bilər. Təqaüd yerləri azdır. ÖSYM taban balları yerli yerləşdirmə üçündür; xarici tələbə o cədvəldən kvota oxumur. Tam xərc altı il, ehtimal olunan hazırlıq ili, təcrübə yolu və İstanbul kirayəsi ilə birlikdə hesablanmalıdır. Stomatologiya beş ildir. Bakırköydəki universitet diş xəstəxanası konkret üstünlükdür. Dil modeli qarışıq olduğu üçün klinik ünsiyyət əsasən türkcədir. Uşaq diş, periodontologiya, estetik diş, protetika və ortodontiya ayrı qiymətlənir. Eyni kampusdakı ağız və diş sağlığı önlisansı bakalavra avtomatik körpü deyil.

Altınbaş İstanbulda ingiliscə səhiyyə və ya mühəndislik istəyən, kampusda yüksək beynəlxalq pay axtaran, üç yerləşkəli modeli qəbul edən tələbə üçün rasional siyahıdır. Tək kampusda bağlı həyat istəyən, tam ingiliscə diş axtaran, Bağcılar ilə Bakırköy arasında savrulmaq istəməyən, tibb büdcəsini dörd min dollarlıq orta bakalavr haqqı sanan tələbə yanlış qapını döyür. Qeydiyyatdan əvvəl üç sənəd bəs edir: həmin ilin rəsmi haqq cədvəli, qəbul məktubundakı endirim və depozit sətri, yerləşkə ünvanı ilə yataqxana gerçəyi.